Verslag
Slot Loevestein: kerker voor remonstranten
|
Zaterdag 15 mei jongstleden waren uw dominee en
uw verslaggever van de partij bij een excursie
naar slot Loevestein, georganiseerd door de
doopsgezind-remonstrantse gemeente te Emmen en
de remonstrantse gemeente te Meppel. De bus
vertrok voor Noordoost-Friese begrippen akelig
vroeg uit Zuidoost-Drenthe, maar gelukkig was er
om 08.50 uur een tussenstop ingelast in Meppel.
Daar stapte de complete Dokkumer equipe in. Met
27 excursisten was de bus niet helemaal vol.
Jammer, want het uitje bleek de moeite meer dan
waard! Slot Loevestein, zeg maar de Schierstins
van de Biesbosch, is natuurlijk vooral bekend
van Hugo de Groot. De eminente 17e
eeuwse
rechtsgeleerde zat er van 1619 tot 1621 gevangen
vanwege zijn remonstrantse geloofsovertuiging en
wist uiteindelijk te ontsnappen in een
boekenkist. Dat herinnerden we ons nog wel van
de lagere school. Maar slechts weinigen weten
dat er in de 17e
eeuw ook negen remonstrantse predikanten hebben
vastgezeten. De gevangenis, in het hart van het
slot, is tegenwoordig een prachtige museumzaal
waar met moderne technieken allerlei
wetenswaardigs over het kasteel en z’n
onvrijwillige bewoners
wordt
getoond. Op speciaal verzoek van de organisatie
richtte rondleidster Annemarie van Amstel zich
in haar kundige uitleg vooral op deze
ongelukkige predikanten. Nu is het wel zo dat
het gevangenisregime mettertijd iets
versoepelde... Van hun vrijheid beroofd, mochten
zij later toch het gezelschap van hun
echtgenotes genieten. Zo trouwde predikant
Arnoldus Geesteranus (1593-1658) op 22 december
1627 op slot Loevestein met zijn Susanne van
Oostdijk (1597-1661), die vervolgens bij hem
bleef wonen. Het opgesloten echtpaar kreeg
enkele kinderen in het kasteel. Susanne werd al
snel bekend als ‘de Loevesteinse bruid’ en menig
gedicht, verhaal en toneelstuk werd in de 17e
en 18e
eeuw aan haar gewijd. Loevestein, “waar Maas en
Waal tezamen komen en Gorkum rijst van ver”
(Hendrik Tollens), is inmiddels een drukbezochte
attractie voor toeristische gezelschappen uit
binnen- en buitenland. De tijden dat men louter
omwille van zijn religie in Nederland in een
staatsgevangenis kon belanden, zijn lang
voorbij. Houden zo, toch? Maar geloofsvrijheid
is niet altijd en zeker niet overal ter wereld
zo’n vanzelfsprekend goed. Die waarheid werd
voelbaar bij dit uitstapje naar een kerker voor
remonstranten. Uw dominee en uw verslaggever
kwamen vroeg in de avond moe maar voldaan terug
in Friesland en zagen toen op televisie iets
voorbijkomen over persvrijheid. Was er misschien
ergens niet een verband met... geloofsvrijheid?
|